Osmanlı antlaşmaları kronolojisi: 15 önemli antlaşma ve sonuçları
Bu kronoloji, Osmanlı Devleti'nin yükselişten dağılmaya uzanan dönemindeki en çok bilinen 15 antlaşmayı imza yılına göre sıralar. 1699 Karlofça Antlaşması devletin ilk büyük toprak kaybı sayılır; 1774 Küçük Kaynarca ise Rusya'ya Osmanlı Ortodoksları üzerinde söz hakkı tanıyarak sonraki yüzyılı etkiler. Mondros teknik olarak bir ateşkes, Sevr ise hiç yürürlüğe girmemiş bir antlaşmadır. Listenin sonundaki Lozan'ı Osmanlı hükümeti değil, Ankara'daki TBMM Hükümeti imzalamıştır.
Bu listeyle oyna →Hangisi daha?Akıllı tahtada açGünün bulmacası
| # | Ad | Taraflar / kısa sonuç | Yıl |
|---|---|---|---|
| 1 | Kasr-ı Şirin Antlaşması | Osmanlı–Safevi / Bağdat Osmanlı'da kaldı, bugünkü Türkiye-İran sınırının temeli atıldı | 1639 |
| 2 | Karlofça Antlaşması | Osmanlı–Avusturya, Venedik, Lehistan / Macaristan ve Mora kaybedildi; ilk büyük toprak kaybı | 1699 |
| 3 | Prut Antlaşması | Osmanlı–Rusya / Azak Kalesi geri alındı | 1711 |
| 4 | Pasarofça Antlaşması | Osmanlı–Avusturya, Venedik / Belgrad kaybedildi, Mora geri alındı; Lale Devri başladı | 1718 |
| 5 | Belgrad Antlaşması | Osmanlı–Avusturya (Fransa arabulucu) / Belgrad geri alındı | 1739 |
| 6 | Küçük Kaynarca Antlaşması | Osmanlı–Rusya / Kırım bağımsız oldu; ilk savaş tazminatı ödendi | 1774 |
| 7 | Bükreş Antlaşması | Osmanlı–Rusya / Besarabya Rusya'ya bırakıldı, Sırplara bazı haklar tanındı | 1812 |
| 8 | Edirne Antlaşması | Osmanlı–Rusya / Yunanistan'ın bağımsızlığının yolu açıldı | 1829 |
| 9 | Hünkâr İskelesi Antlaşması | Osmanlı–Rusya / Savunma ittifakı; Boğazlar Rusya'nın düşmanlarına kapatılacaktı | 1833 |
| 10 | Paris Antlaşması | Osmanlı, İngiltere, Fransa, Sardunya–Rusya / Kırım Savaşı bitti, Karadeniz tarafsız oldu | 1856 |
| 11 | Ayastefanos Antlaşması | Osmanlı–Rusya / Büyük Bulgaristan öngörüldü; ağır şartlar | 1878 |
| 12 | Berlin Antlaşması | Osmanlı–Avrupa devletleri / Sırbistan, Karadağ, Romanya bağımsız; Kars, Ardahan, Batum Rusya'ya | 1878 |
| 13 | Mondros Ateşkesi | Osmanlı–İtilaf Devletleri / I. Dünya Savaşı'ndan çekilme, 7. madde ile işgal yolu açıldı | 1918 |
| 14 | Sevr Antlaşması | Osmanlı–İtilaf Devletleri / İmzalandı ama yürürlüğe girmedi | 1920 |
| 15 | Lozan Antlaşması | TBMM Hükümeti–İtilaf Devletleri / Türkiye'nin bağımsızlığı ve sınırları tanındı | 1923 |
Osmanlı antlaşmaları kronolojisi sıralama oyunu: ezberle, kendini test et
Bu sıralamayı ezberlemenin en kolay yolu oynamak. Bu listeyle oyna her turda listeden rastgele 5 madde getirir; sen doğru sıraya dizersin, her denemede doğru yerdekiler yeşile döner. Hangisi daha? modunda ise iki madde arasında hangisinin önce geldiğini tahmin edersin. Sınıfta akıllı tahtada da oynanabilir.
Sık sorulanlar
- Osmanlı'nın ilk toprak kaybettiği antlaşma hangisidir?
- 1699 Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin büyük çaplı toprak kaybettiği ilk antlaşma olarak kabul edilir.
- Osmanlı ilk kez hangi antlaşmayla savaş tazminatı ödedi?
- 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması ile Osmanlı Devleti ilk kez savaş tazminatı ödemeyi kabul etti.
- Sevr Antlaşması neden uygulanmadı?
- Meclis-i Mebusan kapatıldığı için Sevr onaylanamadı, TBMM ise antlaşmayı tanımadı. Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasıyla geçersiz kaldı ve yerini 1923'te Lozan aldı.
Kaynaklar
Başka listeler
16 Türk Devleti sırasıyla: kuruluş yılları ve kurucuları16 madde · TarihDünya Kupası şampiyonları: en çok kupa kazanan ülkeler (2026 dahil)8 madde · TarihEn uzun süre tahtta kalan Osmanlı padişahları: saltanat süreleri36 madde · TarihOsmanlı padişahları sırası: 36 padişah ve saltanat yılları36 madde · TarihDünyanın en büyük çölleri: kutup çölleri dahil ilk 1010 madde · DünyaDünyanın en büyük ülkeleri: yüzölçümüne göre ilk 3030 madde · DünyaHer gün yeni bir sıralama bulmacası
5 madde, tek doğru sıra, 6 hak. Ücretsiz ve üyeliksiz.
Bugünün bulmacası →